Mama

juni 12, 2018 geve

Hoogleraar ethologie en socio-ecologie Jan van Hoof heeft in zijn leven veel studie gedaan naar de evolutie van intelligentie. Zijn favoriete studiedieren waren chimpansees. Gedurende een lange periode was hij dagelijks in het nabijzijn van mama de chimp en haar groep. Mede dankzij zijn studies en later de studies van zijn student en later primatoloog en etholoog Frans de Waal is onze visie op intelligentie en emoties drastisch veranderd. Waar wij onszelf als mens altijd uniek achtten in het ervaren van emoties en kunnen inleven in de ander (empathie) hebben beide heren kunnen aantonen dat dit zeker ook voor veel (zoog)dieren geldt. Wij voelen ons niet voor niets zoveel meer aangetrokken tot honden, katten, etc. Er is wel degelijk een wederzijdse band, een connectie die gemaakt wordt op emotioneel niveau. En juist het hebben van deze emoties maakt dat dit ons tilt naar een ander niveau van zijn; van ervaren. Een andere manier van met elkaar in verbinding zijn die verder gaat dan enkel eten of gegeten worden. Een manier om geborgenheid bij elkaar te ervaren, om te voelen dat we niet alleen zijn; dat er voor ons gezorgd wordt. Het is een sterke emotie waar niemand omheen kan. Niet altijd even makkelijk; dat moet gezegd worden!

Frans de Waal (kijk op zijn Ted talks op youtube) noemt het hebben van emoties en empathie de ‘hogere vorm van intelligentie’. Het maakt dat in de evolutie wij als mensen maar dus ook olifanten, apen, varkens, honden, katten, en ‘meer van zuks’ in staat zijn om als soort, groep en individu te overleven met elkaar; in verbinding met elkaar. We hebben er een naam voor gevonden; wij zijn in staat van elkaar te gaan houden, voor elkaar te staan, voor elkaar te zorgen. Liefde. Liefde is geen emotie; het is een verzameling van emoties! Mooi toch?

En toch zijn we hardnekkig bezig met de erfenis van Descartes die ons heeft voorgehouden dat ons bestaan afhangt van ons denken. Jarenlang hebben veel onderzoekers ‘aangetoond’ dat emoties er waren om beheerst te worden, gecontroleerd te worden, het was voor veel wetenschappers in het psychologische veld absolute onzin om liefde te onderzoeken. Dat was slechts een vlaag van verstandsverbijstering. Teveel emoties leiden enkel tot problemen, zo was de overtuiging. Het moet gezegd worden; als we enkel varen op het kompas van onze angsten, woede, vreugde, verdriet zonder daarbij het roer te hanteren dan kan het schip stranden. Maar de schipper die niet af en toe van koers durft te wijken ontdekt misschien wel nooit zijn of haar Amerika.

Wetenschapper, klinisch psycholoog en relatietherapeute Sue Johnsson deed met haar team uitgebreid onderzoek naar liefde en alles wat daarmee te maken heeft. Hierin werd aangetoond hoe belangrijk het is voor ons om de emoties wél serieus te nemen; er juist contact mee durven te maken. Een nieuwe vorm van kijken naar relaties die niet enkel gaat over communiceren met elkaar en controle houden over de emoties, maar juist ingaat op de diepste behoefte van elk emotioneel wezen; Hou me vast, Blijf bij me. En dat is terug te zien in het wederzien van Jan van Hoof en zijn mama. Na jaren van elkaar te zijn weggeweest is dat precies het enige wat geldt in haar laatste dagen; de herkenning, de emoties en de overduidelijke liefde van beiden voor elkaar.

https://www.youtube.com/watch?v=INa-oOAexno

 

Delen?
FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin