Pijn of lijden?

oktober 14, 2016 geve

Ik kreeg een reactie vandaag op een bericht dat ik had gedeeld. Het bericht was een pleidooi voor de publiekscampagne die is gestart over depressie. In deze campagne wil men meer aandacht vestigen op depressie met als doel het te normaliseren. Tegenstanders vrezen dat het juist een toename van depressie zou betekenen als we hier meer aandacht voor vragen. Mensen zouden zich herkennen in de symptomen en dat zou erg zijn; we zouden problematiseren in plaats van normaliseren.

Onze maatschappij is helaas niet meer in staat onderscheid te maken tussen wat ‘normaal’ is en wat niet normaal is. En dat is nou juist de reden waarom het nodig is aandacht te vragen voor depressie. We lijken steeds minder in staat te zijn contact te maken met normale gevoelens. Onze wereld is maakbaar geworden; we zijn zelf verantwoordelijk voor ons eigen geluk en ons eigen succes. En succes is de norm. Perfectionisme is een vereiste; anders halen we de norm niet. Waar vroeger de vraag ‘wat wil ik nu eigenlijk in het leven?’ zo rond je 40e of 50e de nachtrust verstoorde, gebeurt dit nu bij veel 30ers. Een zorgelijke ontwikkeling. Steeds meer mensen lopen vast en komen er niet meer uit. Onze taal doorspekt van diagnostiek; waar een kind eerder hyper werd genoemd,  nu is het een typisch ‘adhd geval’. Zijn we een paar dagen ongelukkig? we voelen ons ‘hartstikke depressief’. Hebben we een vervelende autoritaire baas; dan is het een narcist. En in die visie op de ander of onszelf schuilt meestal weinig begrip of empathie. Eerder oordeel en onkunde.

Het is juist daarom dat meer bekendheid nodig is. We hebben een rare relatie gekregen met onszelf. We moeten vooral normaal blijven doen, maar weten eigenlijk niet meer wat normaal is. Het is dus normaal dat er ook mensen zijn die hyper zijn; die zijn er inderdaad al eeuwen. En het is dus ook normaal dat er mensen zijn die Bipolair zijn, Depressief zijn, Narcistisch zijn, Borderliner zijn. Ook die bestaan al eeuwen. Dit ontkennen en van de tafel vegen is  cru; het geeft de illusie van gelijkstellen van iedereen, terwijl het juist zo belangrijk is dat verschil te erkennen. Alleen dan kunnen we ruimte scheppen voor elkaar en het oordeel laten varen. Het gaat vooral en boven alles over de mate van lijden. Iemand die wat ‘hypert’ en zich verder vooral prima voelt, zal ook geen hulp vragen; hij of zij redt het best. Iemand die af en toe neerslachtigheid kent en dit ook prima vindt zal ook een goed leven kunnen leiden.

Degene die reageerde op mijn bericht noemde het de slang die in zijn eigen staart bijt. De erkenning dat je aandacht nodig hebt is de erkenning van het feit dat je een probleem hebt. En zo is het ook. En het hebben van een probleem zou dus normaler moeten worden. Want wij mensen ervaren problemen in het leven en daar hebben we elkaar voor nodig. We moeten het zelf doen, maar niet alleen. En dit lukt niet als de omgeving blijft hangen in zoveel weerstand tegen geestelijke problemen. Er heerst nog steeds een taboe op; tussen de oren is nog altijd onbekend terrein.

Dus ja! het is nodig! Juist om te normaliseren. Om te snappen dat niet iedereen die een beetje druk is ADHD heeft. Om te snappen dat niemand in de zorg erop uit is te etiketteren. Om te zorgen dat de schaamte om erover te praten met anderen kleiner wordt. Om te zorgen dat het luisteren naar de ander minder onaangenaam en onbekend wordt. Om te zorgen dat de kloof tussen GGZ en de mensen kleiner wordt. Om te zorgen dat ook geestelijke hulpverleners niet te snel gedrag als abnormaal beschouwen. Om te zorgen dat zorgverzekeraars begrijpen dat etiketteren niet werkt. Alles hangt af van de kaders die wij als maatschappij stellen. Ik hou mijn cliënten vaak een rekensommetje voor; Pijn + Weerstand = Lijden. Het is de weerstand die maakt dat pijn lijden wordt. Door onze weerstand te erkennen en te verminderen kunnen we focussen op de pijn. De pijn erkennen maakt dat het lijden minder wordt. Dat geldt voor ons als individu en voor ons als maatschappij.

Een maatschappij waarin het bewustzijn groeit is een maatschappij waarbinnen het mogelijk is afwijkend gedrag te vertonen, zonder dat dit meteen wordt veroordeeld. Dat zal nog lang duren vrees ik. Het is precies met de eerste stap naar hulp; geven we het een kans of laten we het erbij?

Delen?
FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin